“İyi yönetici olmanın sırrı dört yanlıştan kaçınmak, beş doğruyu uygulamaktan geçer. Dört yanlış şunlardır: nasihat etmeden infaz etmek (gaddarlık); öğretmeden başarıyı ölçmek (kabalık), yönetimde gevşek olup sınırlar koymak (art niyet), özlük haklarının dağıtımında cimri davranmak (bürokrat olmak). Beş doğru ise şunlardır: müsrif olmadan eli açık olmak; gocunmadan çalışmak; haris olmadan istek duymak; mağrur olmadan rahat davranmak; ürkütücü olmadan saygın olma” Konfüçyüs
Yönetim ve liderlik kavramlarının bir bilim olarak ele alınmaya başladığı 19. Yüzyıl’ın başlarından itibaren sürekli bir tartışma haline gelen yönetici lider midir? Lider yönetici midir? Soruları özellikle yönetim alanında çalışan bilim adamlarının zihinlerinin kurcalamış ve bir sonuca varabilmek adına çeşitli söylemler geliştirmeye çalışmışlardır.
Tartışmaların belki de odak noktasıdır diyebileceğim bir noktası ise “lider olunmaz lider doğulur” tezi etrafında gelişmektedir. Bu tartışmalarda taraf olabilmek için öncelikle lider nedir? ve yönetici nedir? bu kavramları tanımlamamız ve aralarındaki farkları anlamız gerekiyor.
Yönetici; kar ve riski başkalarına ait olmak üzere, mal ve hizmet üretmek için üretim elemanlarını bir araya getiren ve işletmeyi çalıştırma sorumluluğu olan kişidir. Yani profesyonel manada mesleğini icra eden ve belirlenen hedeflere ulaşmak için bir dizi önlemler alan ve bu hedeflere ulaşmak için çalışanlar üzerinde otoritesini kullanan kişidir. Lider ise kitleleri arkalarından sürükleyen, onların ufkunu açan, yeniliklere açık olan, basmakalıplara takılı kalmayan, sürekli kendini yenileyen ve sorunların çözümüne en hızlı, en pratik yollarla çözüm üreten, toplulukları pozitif motive edebilen kimselere denir.
Yöneticiler yapısı itibariyle statükoyu sürdürme eğilimindedirler. Kullandıkları yetkinin gücünü statülerinden aldıkları için bu durumu sürdürmeye, muhafaza etmeye çalışırlar. Yöneticiler(liderlik vasfı bulunmayan) temel olarak öğrendikleri yöneticilik bilgileri ve tecrübeleri ile davrandıkları için bulundukları kuruma yenilik getirme, kurumu dönüştürme gibi konulara kapalıdırlar. Çünkü böyle bir durumda yönetici riske açık hale gelip, fazladan zaman ve güç sarfiyatına gireceğinden bu tip bir göreve talip olmaz. Daha ziyade konumunu sağlamlaştırıp otoritesini arttıracak hesaplarla meşgul olur. Aynı durumda liderler ise dertli insanlar oldukları için bulundukları kuruma hareket getirip, yenileşme sürecine daha çabuk adapte olurlar. Zamanı okuma ve yorumlama yetenekleri oldukça geliştiği için peşinden sürüklediği kitlelerin doğal bir yöneticisi olurlar. Lider ve yönetici arasındaki farklardan bir diğeri ise yöneticilerin karar alırken hareket alanlarını ilke ve prensipleri belirler. Liderlerin ise bir vizyonu, tahayyülü ve ülküsü vardır. Bu amaçlarına ulaştıracak en büyük güçleri ise rasyonel düşünme yeteneği ve derin ruh yapılarıdır. Yani liderler ulaşılması gereken gerçekçi hedefler belirlerler. Dertli insanlar oldukları için liderler hep önde giderek peşinden sürükledikleri kitleleri yetkileri ile değil etkileri ile harekete geçirirler. Kısaca tanımları benzerliklerini incelediğimiz konu ile ilgili olarak bizler de bu kısır tartışmaya bir yerinden dahil olalım.
Günümüzde artık teknoloji ve eğitim konusu o kadar gelişti ki liderlik de az çok öğrenilebilir hale geldi. Bu konu ile ilgili seminerler, eğitimler, programlar o kadar yaygınlaştı ki artık parası olan herkes lider olabiliyor demek isterdim J Ama şartlar ne kadar değişirse değişsin liderlik karakterle ilgili bir durumdur. Yani liderler çocukluklarından itibaren çevreye, olaylara bakışı, muhakeme gücü ve hadiseler arasındaki bağlantıları bulmaya çalışan yapılarıyla analitik zekâlarını geliştirmiş insanlardır. Yüzleri geleceğe dönük olduğu için kitleler arasında farklı bireyler olduklarını hissettirirler. Kriz anlarında soğukkanlılıklarını koruyarak peşinden sürüklediği kitlelere güven verirler. Yöneticiler lider insan karakterli olurlarsa bulundukları kurum için büyük bir avantajdır. Son söz olarak her lider yönetici olabilir ama her yönetici lider olmaz.
